Meerdere containers beheren met Docker Compose

In het vorige hoofdstuk leerde je hoe je één container opstart. Maar een echte webapplicatie bestaat bijna nooit uit één container. Je hebt bijvoorbeeld een Node.js app én een PostgreSQL database nodig.

Beide containers apart opstarten, configureren en koppelen is omslachtig en foutgevoelig. Docker Compose lost dit op.

Wat is Docker Compose?

Docker Compose is een tool waarmee je meerdere containers definieert en beheert in één YAML-bestand. Met één commando start je alle containers tegelijk op, en met één commando stop je ze weer.

Docker Compose wordt meegeleverd met Docker Desktop. Je hoeft niets extra te installeren.

docker-compose of docker compose?

De oudere versie van Compose gebruikte het commando docker-compose (met een koppelteken). De moderne versie, die meekomt met Docker Desktop, gebruikt docker compose (met een spatie). Gebruik altijd de nieuwe variant met een spatie.

De docker-compose.yml

Je definieert je applicatie in een bestand dat je docker-compose.yml noemt. Dit bestand staat in de root van je project.

De structuur ziet er zo uit:

docker-compose.yml

services:
    service-name:
        image: image-name
        ports:
            - '8080:80'
        environment:
            - VARIABLE=value
        depends_on:
            - other-service
        volumes:
            - my-volume:/path/in/container

volumes:
    my-volume:

De belangrijkste onderdelen:

Sleutel	Uitleg
services	Alle containers die je wilt draaien. Elke service is één container.
image	De image die Docker gebruikt. Of gebruik build om een lokale Dockerfile te bouwen.
ports	Koppelt een poort op je computer aan een poort in de container.
environment	Omgevingsvariabelen die de container meekrijgt.
depends_on	Wacht met starten totdat een andere service klaar is.
volumes	Koppelt opslag aan de container, zodat data niet verloren gaat.

Een praktisch voorbeeld

We bouwen een eenvoudige setup: een Node.js app die verbinding maakt met een PostgreSQL database.

docker-compose.yml

services:
    app:
        build: .
        ports:
            - '3000:3000'
        environment:
            - DATABASE_URL=postgres://postgres:secret@db:5432/mydb
        depends_on:
            - db

    db:
        image: postgres:16-alpine
        environment:
            - POSTGRES_USER=postgres
            - POSTGRES_PASSWORD=secret
            - POSTGRES_DB=mydb
        volumes:
            - db-data:/var/lib/postgresql/data

volumes:
    db-data:

En de bijbehorende Dockerfile voor de Node.js app:

Dockerfile

FROM node:22-alpine

WORKDIR /app

COPY package*.json ./
RUN npm install

COPY . .

EXPOSE 3000

CMD ["node", "server.js"]

Wat er hier gebeurt:

• app wordt gebouwd vanuit de lokale Dockerfile (vandaar build: .).
• db gebruikt de officiële PostgreSQL image.
• app krijgt de DATABASE_URL mee als omgevingsvariabele, met db als hostnaam. Docker Compose zorgt ervoor dat services elkaar via hun servicenaam kunnen bereiken.
• depends_on zorgt dat de database eerst opstart voordat de app begint.
• Het db-data volume zorgt dat de database-inhoud bewaard blijft, ook na het stoppen.

Compose opstarten en stoppen

Start alle services in één keer op:

Terminal

$ docker compose up

Wil je de containers op de achtergrond draaien? Gebruik de -d vlag (detached):

Terminal

$ docker compose up -d

Stop alle containers en verwijder de netwerken:

Terminal

$ docker compose down

Bekijk de logs van alle services in real time:

Terminal

$ docker compose logs -f

tip

Gebruik docker compose logs -f app om alleen de logs van één specifieke service te bekijken.

Volumes voor data

Zonder een volume verlies je alle data in je database zodra je docker compose down uitvoert. Docker gooit de container weg, inclusief alles wat erin stond.

Met een named volume slaat Docker de data op buiten de container. De volgende keer dat je opstart, staat alle data er nog. Declareer het volume altijd op twee plekken: bij de service én onderaan in het volumes blok.

docker-compose.yml (fragment)

services:
    db:
        image: postgres:16-alpine
        volumes:
            - db-data:/var/lib/postgresql/data # volume koppelen

volumes:
    db-data: # volume declareren

Omgevingsvariabelen

Wachtwoorden en geheime sleutels horen niet rechtstreeks in je docker-compose.yml. Gebruik een .env bestand. Docker Compose leest dit bestand automatisch in.

.env

POSTGRES_PASSWORD=secret
DATABASE_URL=postgres://postgres:secret@db:5432/mydb

docker-compose.yml (met .env)

services:
    app:
        build: .
        environment:
            - DATABASE_URL=${DATABASE_URL}

    db:
        image: postgres:16-alpine
        environment:
            - POSTGRES_PASSWORD=${POSTGRES_PASSWORD}

tip

Voeg .env toe aan je .gitignore, zodat je wachtwoorden niet in versiebeheer terechtkomen. Lees meer over veilig omgaan met omgevingsvariabelen in het hoofdstuk over omgevingsvariabelen.

Handige Compose-commando's

Commando	Wat het doet
docker compose up	Start alle services op.
docker compose up -d	Start alle services op de achtergrond.
docker compose down	Stopt alle services en verwijdert de netwerken.
docker compose ps	Toont alle draaiende services en hun status.
docker compose logs -f	Volgt de logs van alle services live.
docker compose exec app sh	Opent een shell in de app container.
docker compose build	Bouwt alle images opnieuw.
docker compose restart	Herstart alle services.

Met Docker Compose beheer je een volledige applicatieomgeving als één geheel. Je hoeft nooit meer individuele containers handmatig op te starten of te stoppen.