CLI en terminal
Als je voor het eerst een terminal opent, zie je een zwart (of wit) scherm met een knipperend cursortje. Geen knoppen, geen menu's — alleen een regel tekst die wacht op jouw invoer. Dat kan in het begin onwennig aanvoelen, maar de terminal is een van de krachtigste gereedschappen die je als developer hebt.
Wat is een CLI?
CLI staat voor Command Line Interface — een tekstgebaseerde manier om je computer te besturen. In plaats van op knoppen te klikken, typ je commando's die de computer direct uitvoert.
Het tegenovergestelde is een GUI (Graphical User Interface): de visuele omgeving met vensters, icoontjes en menu's die je kent van je dagelijkse computergebruik.
Deze termen worden door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet precies hetzelfde:
- Terminal: het venster of de app waarin je typt (bijv. Terminal.app, iTerm2, Windows Terminal)
- Shell: het programma dat je commando's leest en uitvoert (bijv.
zsh,bash) - CLI: de manier van werken — tekstinvoer in plaats van muisklikken
In de praktijk zeggen de meeste developers gewoon "terminal" voor alles.
Waarom gebruiken developers de terminal?
Veel developer-tools werken uitsluitend via de terminal — er is gewoon geen klik-interface voor. Denk aan package managers zoals npm of brew, versiebeheer met git, of het starten van een lokale ontwikkelserver.
Daarnaast is de terminal vaak sneller. Een bestand verplaatsen, een map aanmaken of tien bestanden hernoemen doe je in één commando — in plaats van tien keer klikken en slepen.
Basiscommando's
Dit zijn de commando's die je als developer dagelijks gebruikt:
| Commando | Wat het doet |
|---|---|
pwd | Toont de map waarin je je nu bevindt (print working directory) |
ls | Toont de bestanden en mappen in de huidige map |
ls -la | Toont alle bestanden inclusief verborgen bestanden, met details |
cd mapnaam | Ga naar een map (change directory) |
cd .. | Ga één map omhoog |
mkdir mapnaam | Maak een nieuwe map aan (make directory) |
touch bestand.txt | Maak een leeg bestand aan |
rm bestand.txt | Verwijder een bestand |
rm -rf mapnaam | Verwijder een map en alles erin (let op: niet terug te draaien) |
clear | Leeg het terminalscherm |
$ pwd
/Users/nick/Projects
$ ls
webintro portfolio scripts
$ cd webintro
$ ls -la
total 48
drwxr-xr-x docs
drwxr-xr-x src
-rw-r--r-- package.json
Je hoeft mapnamen en bestandsnamen niet volledig uit te typen. Typ de eerste paar letters en druk op Tab — de terminal vult de rest automatisch aan. Werkt dit niet meteen, dan zijn er meerdere opties: druk nogmaals op Tab om ze allemaal te zien.
Wat is je volgende stap?
Nu je weet wat de terminal is en hoe je er de weg in vindt, is een logische volgende stap om je shell krachtiger te maken. Met ZSH en Oh My Zsh voeg je handige snelkoppelingen en plugins toe voor tools zoals git, yarn, docker en brew. Lees meer op de pagina over ZSH en Oh My Zsh.